De polder "HET KOEGRAS" (1818)  
.
Inhoud van deze pagina, Het Koegras en Julianadorp
aangepast: juni 2011
Het Koegras en Julianadorp
De polder Het Koegras, drooggelegd in 1818, ligt in het noord-westen van Noord Holland en wordt begrensd door de Waddenzeekust (noord), de Noorzeekust (west), De Zijpe (zuid), en ten oosten door het Noord Hollands Kanaal.
Het dorp Julianadorp, gesticht in 1909, vormt het centrum van de polder "Het Koegras".

Een tweetal kaartjes van Koegras.

toen het nog woest en ledig was
.
Het ontstaan van de polder "Het Koegras”
In 1610 werd de "Oldenbarneveldsdijk" aangelegd, nu genoemd de Zanddijk, die een beveiliging tegen de Noordzee moest vormen. De "eilanden" Callantsoog en Huisduinen werden daardoor voor verkeer met elkaar vebonden. Een gevolg van het aanleggen van die dijk was het vormen van een meer rustige aanslibbing van kweldergronden. Het toen nog genoemde "Veld Koegras" werd door deze dijk ten westen afgeschermd van de Noordzee.
De opdracht, begin 1800, van koning Willem 1 tot het graven van het "Noord Hollandsch Kanaal" was de definitieve aanzet tot de vorming van de polder "Het Koegras". Het "Noord Hollands Kanaal" was nodig om het scheepvaartverkeer vanaf de Noordzee richting Amsterdam een veiliger vaarroute te geven. De zeeschepen moesten vóór 1825 via de Zuyderzee naar Amsterdam. Langs de vaarroute in de Zuyderzee lagen zandbanken waarop menig zeeschip vastliep.
Voor het graven van het "Noord Hollandsch Kanaal moest een dijk worden aangelegd die het zeewater van de Waddenzee en de Zuiderzee moest afdammen. Met het aanleggen van de dijk, van 1817 tot 1818, is gelijktijdig het "Noord Hollandsch Kanaal" gegraven en van de bagger die vrij kwam een weg aangelegd langs het kanaal, nu de N9.
De dijk, de "Koegras Zeedijk", ligt vanaf het Nieuwe Diep tot de Zijpe ten oosten van het "Noord Hollands Kanaal"
Het kanaal is momenteel minder belangrijk voor de scheepvaart maar wel zeer belangrijk voor de aanvoer van water voor de beregening van de bloembollen en voor de afvoer van overtollig water.
De drooggelegde polder "Het Koegras" bestond vooral uit stuifduinen met laagten waar plantengroei tot ontwikkeling kwam. Dichter-hoogleraar Nocolaas Beets noemde in zijn boek "Teun de Jager" de polder "Woestijn van het Koegras " De grond was erg arm en het landschap was te vergelijken met het strand er werd na de inpoldering helmgras geplant. Het houden van schapen was de enige aktiviteit. Door gebruik te maken van kunstmest heeft men deze gronden vruchtbaar kunnen maken en kwam de veehouderij tot ontwikkeling. Midden 1800 was er sprake van verbouw van graangewassen ; haver, garst en kanariezaad.

Mr.Pieter Loopuyt kocht in 1849 de polder "Het Koegras
De polder "Het Koegras" werd door domeinen te koop aangeboden en op 7 november 1849 gekocht door Jhr. Mr. van Foreest, lid van de Stedelijke Raad en advocaat te Alkmaar. Hij kocht de Koegraspolder voor zijn Schoonvader Mr.Pieter Loopuyt, koopman te Schiedam, voor een bedrag van fl.689.951 gulden. Mr. Pieter Loopuyt ( 1791-1872) was in Schiedam lid van de gemeenteraad en wethouder en later lid van de 1e kamer der Staten-Generaal. Hij was stichter van een bekende bankiersfirma , P.Loopuyt& Co. Hij was getrouwd met Cornelia Mathilda van der Palm. In de polder bevonden zich toen onderandere een aantal (stolp)boerderijen en bijbehorende arbeiderswoningen. Wegen waren nog niet aangelegd en de waterbeheersing middels sloten en vaarten moest nog worden geregeld. Toen P Loopuyt overleed en de boedel moest worden geschat voor de erven werd het Koegras getaxeerd op 2 miljoen gulden.

Julianadorp het centrum van Koegras
Het eerste begin van het ontstaan van Julianadorp is de lagere school geweest. De school, bestaande uit een houten direktiekeet met één lokaal bedoeld voor de kinderen in Koegras en Callantsoog, werd geopend in 1836. De School, de 1e Gemeenteschool werd in 1871, mede door het verstrekken een bijdrage van 1000 gulden door Pieter Loopuyt, vervangen door een robuust stenen gebouw. Dichtbij de school werd een buurtschap gerealiseerd waar ambachtslieden en neringdoenden zich vestigden. Het buurtschap werd een echt dorp toen daar in 1909 een kerk (de huidige ontmoetingskerk) werd gebouwd. Dit prille dorp werd eerst het Loopuytdorp genoemd, echter binnen de familie Loopuyt werd bezwaar gemaakt tegen deze naamgeving. De kleinzoon van de eerste eigenaar, ook met de naam mr. Pieter Loopuyt, verzocht in het jaar 1909, na aanleiding van de geboorte van prinses Juliana in datzelfde jaar, aan het koninklijk huis het nieuwe dorp in de kop van Noordholland Julianadorp te mogen noemen. Dit verzoek werd door konnigin Wilhelmina binnen veertien dagen ingewilligd. De stichtingsdatum, tevens de dag van de naamgeving van Julianadorp, werd vastgesteld op 8 oktober 1909.

Het Koegras nu
Mede door verdergaande ontwikkelingen werden de veeteelt-bedrijven te klein en de vraag naar gronden voor de bloembollenteelt in Koegras nam toe. De bloembollenkwekers vanuit de randstad "de zuid " die zich in de Noordkop in de de Anna Paulowna-polder hadden gevestigd kochten ook grasland op in Koegras en lieten dit geschikt maken voor bloembollenteelt. Dit gebeurde al in de 1927/28. De
bloembollenteelt is nu de grootste agrarische bedrijfstak in Koegras. Ook de kustrecreatie in Koegras heeft zich de laatste vijfentwintig jaar flink ontwikkeld. "s Zomers verblijven er tienduizend toeristen om van het Noordzeestrand te genieten.











Bankier, 1e kamerlid Pieter Loopuyt
(1791-1872)
meer info...

Pieter Loopuyt, Stichter van Julianadorp
Dorper nieuws juni 2008
Pieter Loopuyt dat is een naam die twee keer voorkomt in de geschiedenis van de ontwikkeling van de polder Het Koegras en de stichting van het dorp Julianadorp. Het is soms oppassen met het aanhalen van deze naam. Voor de duidelijkheid, de Pieter Loopuyt die de polder Het Koegras kocht in 1849 was de grootvader van de Pieter Loopuyt die de aanzet gaf tot de stichting van ons dorp Julianadorp.
De stichter van Julianadorp heeft, in verband met het 100-jarig bestaan van Julianadorp in 2009, momenteel onze bijzondere belangstelling. Wie was deze man ?
Het is zeer moeilijk gebleken om veel informatie over Pieter Loopuyt jr. te verkrijgen.
Middels van een aantal uittreksels uit de stamboom van familie Loopuyt komen we van Pieter Loopuyt sr uit bij de kleinzoon Pieter Loopuyt de stichter van Julianadorp.
Pieter Loopuyt sr. leefde van 3 juli 1791 tot 5 juni 1872, hij was bankier, stichter van de firma P.Loopuyt , lid van de Eerste Kamer, wethouder van Schiedam en bij ons bekend als eerste particulier eigenaar van de polder Het Koegras die hij kocht in 1849. Deze Pieter Loopuyt sr. kreeg 11 kinderen, acht meisjes en drie jongens. Hij was bij zijn leven de enige eigenaar van de polder Het Koegras. Na zijn overlijden in 1872 werd de polder verdeeld over acht rechthebbende erfgenamen.
Vanwege de verdeling van het bezit van Het Koegras over meerdere eigenaren werd besloten te komen tot een andere opzet van het beheer van de polder Het Koegras, dat uitmondde in de oprichting van het waterschap Koegras, hetgeen plaatsvond in 1874.
Jan Loopuyt, die leefde van 1822 tot 1894, was de oudste zoon van Pieter Loopuyt sr. Hij was industriëel en wethouder in Schiedam en Dijkgraaf van waterschap Het Koegras van 1874 tot 1894 . Hij kreeg zeven kinderen, drie jongens en vier meisjes.
De oudste zoon van hiervoor genoemde Jan Loopuyt was Pieter Loopuyt jr., geboren op 8 februari 1859 in Schiedam. Hij was lid van de gemeenteraad van Schiedam en lid van de Provinciale Staten van Zuid-Holland. Deze Pieter Loopuyt jr. werd na de dood van zijn vader Jan Loopuyt in 1894 bestuurslid - en van 1904 tot 1921 Dijkgraaf van waterschap Het Koegras.
De polder Het Koegras was, rond 1900, al niet meer in zijn geheel in het bezit van de familie Loopuyt. Pieter Loopuyt jr. kocht in 1907 , in naam van de door hem in het leven geroepen "Maatschap tot bevordering van de bewoonbaarheid van de polder Het Koegras ", een areaal grond ten oosten van de in 1871 gebouwde eerste Gemeenteschool aan de Langevliet (voorheen Erica School). Er werden rondom een groenveld, nu het Loopuytpark genoemd , 22 bouwkavels aangeboden. Eerst het werd het buurtschap "Loopuytdorp" genoemd. De naamgeving stuitte binnen de familie Loopuyt op bezwaar waardoor later in 1909 op initiatief van Pieter Loopuyt jr., met instemming van Koningin Wilhelmina, in het geboortejaar van prinses Juliana,de naam Julianadorp kreeg.
De officiële stichtingsdatum van Julianadorp werd vastgesteld op 8 oktober 1909.
Pieter Loopuyt jr. laat zich nog steeds herinneren middels het door hem geschonken glas-in-lood raam, dat is aangebracht in de Ontmoetingskerk, die in 1909 aan het Loopuytpark werd gebouwd.
Deze Pieter Loopuyt was getrouwd met Anna Emilie Claus uit Roermond. Het echtpaar bleef kinderloos. Dit laatste is mogelijk ook de reden dat moeilijk informatie over deze Pieter Loopuyt kan worden verkregen. Het is wel bekend, dat hij in 1921 zijn functie als Dijkgraaf van waterschap Het Koegras heeft neergelegd, maar de datum van overlijden hebben we (nog) niet kunnen achterhalen. Gezien zijn bemoeienis van 1894 tot 1921 zou er toch meer over hem bekend moeten zijn.
Mocht u als lezer van dit stuk aanvullende informatie kunnen verstrekken,
dan houden wij ons van harte aanbevolen. U kunt met ons in contact komen
via e-mail adres:
julianadorp@hotmail.com
Koegras en Wieringen

een kaartje van Het Koegras en Wieringen in de 1600 eeuw
van Jacob van Deventer uit het boek 'Rondom het Oude Veer van J.T.Bremer
Zandhaven aan het Noord Hollandskanaal
Bij het aanvoeren van zand voor het omzetten van grasland naar bloembollenland kunnen de zandschepen bijna overal langs het Noord Hollandskanaal hun lading lossen.
Het kanaal zou in de nabije toekomst een, hernieuwde, belangrijke rol kunnen spelen bij het vrachtvervoer over water.
.
Provincie- breed wordt gesproken over intensiever (her)gebruik van bestaande waterwegen in onze provincie. Zeker nu de binnenvaart zich beter heeft georganiseerd en zelf de vervoersstroom over water beter en efficiènter beheersbaar maakt. Door het dichtslibben van meerdere wegen kan met name vrachtvervoer over water een goed alternatief zijn. Eén van de waterverkeers-slagaders in de Noordkop is het in opdracht van koning Willem 1 gegraven Noord Hollands kanaal. Om het vrachtverkeer langs deze waterweg te stimuleren is het idee opgevat om bij de Kooy op het grondgebied van gemeente Anna Paulowna een nieuwe haven te realiseren. Het bestuur van gemeente Den Helder joeg in eerste instantie bestuurlijk Anna Paulowna in de gordijnen door haar arrogante houding. Zonder overleg met het bestuur van onze buurgemeente werden de ideeën over een nieuwe haven provinciaal gelanceerd. Inmiddels is die storm wat geluwd en is gemeente Anna Paulowna ook bereid de ideeën positief te benaderen.
Zand benodigd voor bloembollengrond wordt ter hoogte
van Julianadorp langs het Noordhollandskanaal gelost
Koeien en het oprukkende bloembollenland
Het aantal koeien in Koegras vermindert sterk. In de nabijheid van de hier in de zonliggende herkauwers aan de Langevliet doemt alras het bloembollenland op. Op de achtergrond de moderne grote bedrijven van bloembollentelers.
Zomerdrukte op het pontje "Westeinde"
Het pontje "Westeinde"over het Noordhollands kanaal is de kortste verbinding tussen Julianadorp (Koegras) en Anna Paulowna. Het gehele jaar door zijn het vooral agrariers met hun landbouwwerktuigen en trekkers die gebruik maken van dit pontje. In de zomerperiode zijn er ook veel vakantiegangers in de Noordkop, die de weg kunnen vinden naar het pontje. Zij maken er dan ook gretig gebruik van bij hun fiets- en/of autotochtjes.
pontje Westeinde anno 2000
Het pontje kun je bereiken via de parallelweg langs de rijksweg N9 Den Helder/Alkmaar die de verbinding vormt tussen afslag Schoolweg en afslag Callantsogervaart (Julianadorp Zuid). Via een tunneltje onder de rijksweg N9 kun je zo het pontje oprijden.... als het is gearriveerd.
via het tunneltje onder de N9 naar het pontje
Vroeger waren er meer veerpontjes in de Koegraspolder over het Noordhollands kanaal.
Bij de Kooipunt was tot 1926 een pontje voor alle verkeer en bij de Blauwe Keet (afslag Schoolweg) in de periode 1940- 1955 een pontje voor voetgangers en fietsers. Hiernaast een foto van het inmiddels door een brug vervangen pontje bij de Kooipunt.


info en foto :
"Julianadorp het hart van het Koegras"

pontje bij Kooipunt periode 1908-1926

De NS-railtunnel Koegras

Enige jaren geleden is de rijksweg N9 uitgebreid met een railtunnel.De benaming" NS-railtunnel Koegras" lag daarbij zeer voor de hand, omdat,zoals dat vroeger werd beschreven; den Staatsspoorweg van Den Helder naar Alkmaar ter plaatse wordt doorkruist door den polder ''Het Koegras". Dit traject, een gedeelte van de railverbinding Alkmaar - Den Helder, werd omstreeks 1860-1870 aangelegd in opdracht van
De Hollandsche IJzeren Spoorwegmaatschappij.

Winterzon boven Koegras

opkomende winterzon d.d. 22 december 2000
Mooi Koegras- gedicht

Mooi Koegras
Eertijds woest, onvruchtbaar land
zonder velden, zonder wegen
werd Koegras door nijv're hand
tot een vruchtbaar polderland
goed beschut en wèlgelegen
Welk gebied -'t oog ook ziet
schoner polder vindt men niet !

Vredig graast nu het vee
in de malse, groene weiden
Zie er nu het goudgeel graan
golvend op de akkers staan
zoete rust alom verspreiden
Welk gebied -'t oog ook ziet
schoner polder vindt men niet !
Tussen akkers, beemd en wei
waar men 't dartel vee ziet stoeien
staat in tinten, teer en zacht
als in ongekende pracht
't kleurijke bolgewas te bloeien
Welk gebied - 'oog ook ziet
schoner polder vindt men niet !

"Polder Koegras" is de naam
van dit land, waarop wij wonen
Waar het volk, wát rang of stand,
hecht vereend door vriendschapsband,
hulp en liefd'elkaar betonen
Houdt die naam - vrij van blaam,
gij, Koegrassers, al te saam !
uit "Dichterlijke overpeinzingen van een dorpsdominee"
van J.H.Trommel alias Tifa
.
 
 
Deze pagina is gemaakt voor de website
Julianadorp Parel van de Kop
aangepast dd mei 2009
http://www.julianadorp-parelvandekop.nl
copyright Julianadorppromotie ' 95